Κάθε κριτικός βιντεοπαιχνιδιών προσεγγίζει έναν νέο τίτλο με μια βουβή παράκληση: Σε παρακαλώ, δώσε μου κάτι να δεθώ μαζί του. Ζούμε για τα παιχνίδια που μας συνεπαίρνουν, είτε μέσα από μια μηχανική ιδιοφυΐα που μας κάνει να νιώθουμε πανέξυπνοι, είτε μέσα από μια ωμή, ευάλωτη αφήγηση που μας αφήνει να κοιτάζουμε ανέκφραστα τα credits με δάκρυα στα μάτια. Όταν ένα παιχνίδι στοχεύει ξεκάθαρα στις ευαίσθητες χορδές μας, προετοιμάζεις τον εαυτό σου να αφεθεί. Θέλεις να συντονιστείς με την ενσυναίσθηση του δημιουργού.
Το Swan Song, ένας αφηγηματικός τίτλος γρίφων από την Business Goose Studios, ξεκινά με τον ρητό στόχο να μας συγκινήσει βαθιά. Πραγματεύεται τη βαριά σκιά και τον βουβό θρήνο μιας ανίατης ασθένειας μέσα σε μια μικρή οικογένεια. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των έξι ωρών που διαρκεί, έπιασα τον εαυτό μου να περιμένει μια συναισθηματική κορύφωση που δεν ήρθε ποτέ. Αντί για ένα οικείο πορτρέτο της απώλειας, αποχώρησα νιώθοντας απόλυτα αποστασιοποιημένος.
ο παιχνίδι δομεί την αφήγησή του μέσα από μια διάσπαρτη, μη γραμμική συλλογή γραμμάτων, ηχητικών αποσπασμάτων και αποστειρωμένων φωτογραφιών. Μέσα από αυτά τα θραύσματα, καλούμαστε να ενώσουμε τα κομμάτια της ζωής μιας τριμελούς οικογένειας: της Amber, μιας μητέρας και πιανίστριας που πάσχει από μια θανάσιμη, ανώνυμη ασθένεια· του Tristan, του χαμηλών τόνων τεχνίτη συζύγου της· και της Edith, της μικρής τους κόρης που μοιράζεται τη μουσική κλίση της μητέρας της.
Οι δημιουργοί δηλώνουν ξεκάθαρα ότι το Swan Song βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία, και είναι προφανές ότι το θέμα πηγάζει από μια γωνιά βαθιού, προσωπικού πόνου. Γιατί, λοιπόν, το τελικό προϊόν φαντάζει τόσο απίστευτα απόμακρο;
Το πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο το παιχνίδι διαχειρίζεται τον ρυθμό του και το χτίσιμο των χαρακτήρων. Ρίχνοντας τον παίκτη στα βαθιά του πένθους από το πρώτο κιόλας λεπτό, δεν μας δίνεται ποτέ μια βάση σύγκρισης. Δεν γνωρίζουμε πώς ήταν αυτή η οικογένεια όταν ήταν ευτυχισμένη. Δεν ξέρουμε τις ιδιαιτικότητές τους, την καθημερινότητά τους ή τι τους κινεί έξω από τη συλλογική τους δυστυχία. Επειδή η αφήγηση αφήνει τις ταυτότητές τους τόσο αόριστες—ίσως σε μια άστοχη προσπάθεια να τους κάνει καθολικά αναγνωρίσιμους—καταλήγει να τους απογυμνώνει από κάθε πραγματική ανθρωπιά. Χωρίς συγκεκριμένες λεπτομέρειες, είναι αδύνατο να χτιστεί μια γέφυρα γνήσιας ενσυναίσθησης.
Το voice acting διασπά ακόμη περισσότερο την ατμόσφαιρα. Οι γεμάτοι αφήγηση διάλογοι του Tristan αποδίδονται με μια επίπεδη, ανέκφραστη μονοτονία που μειώνει δραματικά το συναισθηματικό βάρος. Οι ατάκες της Amber, αν και ερμηνεύονται με μεγαλύτερη θεατρική προσπάθεια, υποφέρουν από περίεργες επιλογές στο σενάριο. Μιλάει με το αρχαϊκό λεξιλόγιο μιας Βικτοριανής αριστοκράτισσας, πετώντας εκφράσεις όπως «Nonsense!» και αποκαλώντας την κόρη της «μικρή μου μούσα» με τρόπο που φαντάζει εντελώς αφύσικος για ένα σύγχρονο δράμα. Μοναδική εξαίρεση είναι η Edith· η ερμηνεία της είναι οργανική, τρυφερή και πραγματικά συγκινητική.
Εκεί που το Swan Song προσπαθεί να βρει τα πατήματά του είναι στον ατμοσφαιρικό σχεδιασμό του. Οι γρίφοι στεγάζονται μέσα σε πανέμορφες, διοραματικές σκηνές, λουσμένες με απαλό ογκομετρικό φως και διακοσμημένες με ζεστά αντικείμενα του σπιτιού.
Μηχανικά, το παιχνίδι επιχειρεί να λειτουργήσει μέσω μιας έξυπνης μορφής «λουντοαφηγηματικής αρμονίας» (ludonarrative harmony)—της ιδέας, δηλαδή, ότι το gameplay και η ιστορία πρέπει να καθρεφτίζουν το ένα το άλλο. Ο κεντρικός πυρήνας του gameplay loop χωρίζεται σε τρεις διακριτές φάσεις που επαναλαμβάνονται σε κάθε κεφάλαιο:
1. Η Αφηγηματική Φάση (Narrative Phase)
Κάθε ενότητα ξεκινά σε ένα στατικό δωμάτιο του σπιτιού. Ο παίκτης πρέπει να κάνει κλικ σε συγκεκριμένα αντικείμενα (ένα ρολόι, ένα μισοτελειωμένο πλεκτό, ένα φλιτζάνι τσάι) για να πυροδοτήσει τους μονολόγους των χαρακτήρων. Μόλις συγκεντρωθούν όλες οι «αναμνήσεις» του χώρου, ξεκλειδώνει η πρόσβαση στο κεντρικό παζλ της περιοχής.
2. Η Φάση της Προετοιμασίας (Preparation Phase)
Αλληλεπιδρώντας με ένα περίτεχνο μουσικό κουτί, η οθόνη μεταμορφώνεται σε ένα αυστηρό πλέγμα (grid) που αναπαριστά ένα πεντάγραμμο. Ο στόχος είναι να καθοδηγήσετε έναν μικρό μηχανικό κύκνο από την αριστερή πλευρά της οθόνης στη δεξιά. Το πεντάγραμμο λειτουργεί ως οδικός χάρτης: κάθε γραμμή αντιστοιχεί σε διαφορετικό ύψος και κάθε τετράγωνο σε ένα βήμα στον χρόνο.
Στο κάτω μέρος της οθόνης έχετε ένα περιορισμένο απόθεμα από μουσικές νότες (ολόκληρα, μισά, τέταρτα). Κάθε τύπος νότας έχει μια συγκεκριμένη ιδιότητα που αλλοιώνει το περιβάλλον:
- Τα τέταρτα δημιουργούν μικρές πλατφόρμες για ένα μόνο βήμα.
- Τα μισά ενεργοποιούν ανελκυστήρες που ανεβάζουν τον κύκνο σε ψηλότερα επίπεδα του πλέγματος.
- Τα ολόκληρα μπορούν να γεφυρώσουν μεγάλα κενά, αλλά απαιτούν πολύ χώρο στο πεντάγραμμο.
3. Η Φάση της Εκτέλεσης (Execution Phase)
Αφού τοποθετήσετε τις νότες στις υποδοχές, πατάτε το κουμπί «Play». Η μουσική αρχίζει να παίζει και ο κύκνος κινείται αυτόματα προς τα εμπρός, βήμα-βήμα, αντιδρώντας στις αλλαγές που προκαλούν οι νότες σας. Αν ο κύκνος πέσει σε κενό ή χτυπήσει σε εμπόδιο, η αναπαραγωγή σταματά, ο κύκνος επιστρέφει στην αφετηρία και επιστρέφετε στη φάση προετοιμασίας για να διορθώσετε το «σκορ».
Αν και στα χαρτιά αυτό το σύστημα ακούγεται εξαιρετικό, στην πράξη η εκτέλεση αποδεικνύεται εξαιρετικά κουραστική για τρεις βασικούς λόγους:
Η κόπωση του ρυθμού: Το παιχνίδι σάς βομβαρδίζει με πάνω από 100 παρόμοιους γρίφους σε εννέα διαφορετικές ενότητες. Αντί να κρατήσει την εμπειρία σφιχτή και ουσιαστική, εισάγει μια έξυπνη ιδέα και στη συνέχεια την επαναλαμβάνει εξαντλητικά, τραβώντας τη διάρκεια του παιχνιδιού πολύ πέρα από όσο αντέχει το απλοϊκό του σύστημα.
Το πρόβλημα του «Μετρήματος»: Παρόλο που οι γρίφοι εισάγουν σωστά τους μηχανισμούς τους χωρίς επεξηγηματικά κείμενα, η λύση σχεδόν πάντα καταλήγει σε ένα απλό μέτρημα τετραγώνων στο πλέγμα. Αν αποτύχετε, σπάνια φταίει το ότι δεν καταλάβατε τη λογική· φταίει ότι απλά χάσατε το μέτρημα σε μια γραμμή. Γρήγορα γίνεται πιο ξεκούραστο να βρίσκετε τη λύση με δοκιμή και λάθος (guess-and-check) παρά να κάθεστε να υπολογίζετε νοητικά τα τετράγωνα.
Εξοργιστικός χειρισμός: Οι μουσικές νότες έχουν απίστευτα μικρά και ευαίσθητα hitboxes (τα σημεία όπου το παιχνίδι αναγνωρίζει το κλικ). Το να τις σύρετε και να τις αφήσετε πάνω στο πεντάγραμμο καταντά άθλος. Συχνά αποτυγχάνουν να «κουμπώσουν» στη θέση τους, ενεργοποιούν κατά λάθος διπλανές νότες ή εκτινάσσονται εντελώς εκτός οθόνης πίσω στο απόθεμά σας, αναγκάζοντάς σας να τις σέρνετε ξανά και ξανά από την αρχή.
Όταν ένα παιχνίδι ζητά έξι ώρες από τον χρόνο σας για να αφηγηθεί μια βαθιά προσωπική ιστορία γύρω από τη θνητότητα, πρέπει να αφήσει ένα αποτύπωμα. Το Swan Song έχει όλα τα πρωτογενή υλικά για κάτι όμορφο—εκπληκτική εικαστική παρουσίαση, μια καθησυχαστική ατμόσφαιρα και μια υπόθεση γεμάτη τραγική δυναμική. Όμως, απογυμνώνοντας τους χαρακτήρες του από κάθε ίχνος ταυτότητας και θάβοντας την αφηγηματική του ορμή κάτω από ένα βουνό επαναλαμβανόμενων και μηχανικά δύσχρηστων γρίφων, το παιχνίδι χάνει τελικά τη φωνή του.
Στο τέλος, αποχώρησα από το Swan Song με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που μπήκα: ασυγκίνητος, κουρασμένος από τη διαδρομή και ψάχνοντας ακόμα για κάτι που θα με κάνει να νοιαστώ.
GameFreniacs 
Σχολιάστε